Nowe rozporządzenie F-gazowe (UE) N°517/2014 weszło w życie we wszystkich karajach Unii Europejskiej 1 stycznia 2015 r. Zastępuje ono poprzednie rozporządzenie (CE) N°842/2006. Jak w przypadku innych przepisów unijnych, musi być wprowadzone w życie od razu we wszystkich krajach członkowskich. Nie wchodząc we wszystkie szczegóły rozporządzenia, skoncentrujemy się na części dotyczącej ograniczenia zużycia niektórych czynników chłodniczych. Aby w pełni zrozumieć nowe rozporządzenie trzeba wiedzieć, że nie opiera się już ono na ilości czynnika znajdującego się w instalacji, lecz na ilości jego równoważnika dwutlenku węgla. Wszystkie czynniki chłodnicze mają współczynnik zwany potencjałem tworzenia efektu cieplarnianego, inaczej GWP (Global Warming Potential).
 

JAKICH INSTALACJI DOTYCZY ROZPORZĄDZENIE ?

W punktach a) do d) art. 4.2 nowego rozporządzenia F-gazowego wymienione są wszelkiego typu komercyjne i przemysłowe instalacje chłodnicze, co obejmuje wszystkie stacjonarne urządzenia chłodnicze, klimatyzacyjne, pompy ciepła i ochronę przeciwpożarową.

KOGO DOTYCZĄ KONTROLE SZCZELNOŚCI ?

Art.4 nowego rozporządzenia F-gazowego reguluje częstotliwość kontroli szczelności w zależności od ton równoważnika dwutlenku węgla znajdujących się w instalacji chłodniczej.

 

ILOŚĆ RÓWNOWAŻNIKA CO2 ILOŚĆ RÓWNOWAŻNIKA CO2 CZĘSTOTLIWOŚĆ KONTROLI WYMOGI
      Obowiązek zainstalowania wykrywacza wycieków (artykuł 5)
od do Możliwość zmniejszenia częstotliwości o połowę Dotyczy art. 4.2 pkt. a) do d)
> = 5 ton równoważnika dwutlenku węgla < 50 ton równoważnika dwutlenku węgla 1 razy / rok Nie
> = 50 ton równoważnika dwutlenku węgla < 500 ton równoważnika dwutlenku węgla 2 razy / rok Nie
> = 500 ton równoważnika dwutlenku węgla   4 razy / rok Tak

 

JAK OBLICZYĆ ILOŚĆ RÓWNOWAŻNIKA DWUTLENKU WĘGLA W INSTALACJI?

Wystarczy wiedzieć, jaki rodzaj czynnika chłodniczego został użyty w instalacji i w jakiej ilości, jak również znać jego GWP. Wzór jest prosty: aby obliczyć równoważnik dwutlenku węgla, wystarczy pomnożyć ilość czynnika przez wartość jego GWP.
Przykład: 128 kg R404A o GWP 3922 > 128 kg* 3922 = 502 016 kg czyli w przybliżeniu 500 ton równoważnika dwutlenku węgla.

W JAKI SPOSÓB PRZEPROWADZANE SĄ KONTROLE SZCZELNOŚCI?

Rozporządzenie (UE) N°517/2014, podobnie jak poprzednie rozporządzenie (CE) N°842/2006, nie definiuje metod przeprowadzania kontroli szczelności. Zostały one omówione w osobnym rozporządzeniu unijnym o numerze 1516/2007. Przepisy te nie zostały zniesione przez nowe rozporządzenie F-gazowe (art.26) i omówione w nich metody sprawdzania szczelności nadal obowiązują.

 

ISTNIEJĄ 2 GŁÓWNE RODZAJE METOD PRZEPROWADZANIA KONTROLI SZCZELNOŚCI


Metody pomiaru bezpośredniego (art.6) polegają na jednym z poniższych :
a) Ręczne sprawdzenie, za pomocą wykrywacza gazu, wszystkich elementów instalacji po kolei (na dzień dzisiejszy jest to najbardziej popularna metoda).
b) Szukanie wycieków za pomocą wykrywacza UV po uprzednim wprowadzeniu płynu do instalacji.
c) Szukanie wycieków poprzez umieszcznie specjalnego środka pieniącego na całej długości instalacji.


Metody od a) do c) wiążą się ze sprawdzeniem całej instalacji, co łącznie z opróżnieniem chłodziarek zajmuje bardzo dużo czasu.


Metody pomiaru pośredniego (art.7) polegają na:


• Przeanalizowaniu wszystkich parametrów (ciśnienie – temperatura – parametry prądu – poziom płynów – itp.), co pozwala określić czy instalacja jest nadal szczelna.


Właśnie tę metodę pomiaru pośredniego stosuje DNI, by dokonać automatycznej kontroli szczelności.

WYMOGI PRAWNE

W JAKIEJ SYTUACJI MOŻNA ZMNIEJSZYĆ CZĘSTOTLIWOŚĆ KONTROLI SZCZELNOŚCI?
Częstotliwość kontroli określona została w artykule 4 rozporządzenia F-gazowego (zob. Tabela 1), ale może ona zostać zmniejszona o połowę, jeśli zostanie zainstalowany system wykrywania wycieków.

UWAGA:
Zainstalowanie w pomieszczeniu z urządzeniami elektronicznego wykrywacza nieszczelności rejestrującego zwiększoną koncentrację czynnika w powietrzu pozwala zmniejszyć o połowę częstotliwość kontroli tylko w danym pomieszczeniu i o ile jest ono całkowicie zabudowane. Urządzenie DNI natomiast, jako wykrywacz wycieków, pozwala zmniejszyć częstotliwość kontroli dla całej instalacji, gdyż sprawdza całość obiegu. Warunkiem jest dodatkowe, po stwierdzeniu wycieku, sprawdzenie szczelności za pomocą jednej z metod pomiaru bezpośredniego. Można też, korzystając z tego, że ma się zainstalowane urządzenie DNI, użyć je do sprawdzenia szczelności za pomocą metod pośrednich. Szkoda nie wykorzystać tej możliwości!

Dzięki DNI ręczne sprawdzanie szczelności nie jest już dłużej konieczne.

UWAGA: Gdy czujnik DNI wykryje wyciek, należy osobiście znaleźć jego źródło (art. 3.3., zob. poniżej).

KOGO DOTYCZY OBOWIĄZEK INSTALACJI SYSTEMU WYKRYWANIA WYCIEKÓW ?Nowe rozporządzenie F-gazowe (UE) N°517/2014 w art.5.1 nakazuje instalację wykrywacza wycieków we wszystkich instalacjach, w których znajduje się ponad 500 ton równoważnika dwutlenku węgla (czyli np. ponad 128 kg R404A), pozwalającego na powiadomienie o wycieku operatora instalacji lub firmę serwisową.

UWAGA: W przypadku bardziej złożonych instalacji wieloagregatowych, takich jak np. super- i hipermarkety, wykrywacz wycieków rejestrujący stężenie czynnika w powietrzu nie spełnia tego wymogu, gdyż nie jest w stanie wykryć wycieku, którego źródło znajduje się poza pomieszczeniem, w którym jest zainstalowany.

DNI natomiast spełnia również i ten wymóg.

KIEDY NALEŻY SZUKAĆ ŹRÓDŁA WYCIEKU ?
Rozporządzenie F-gazowe w artykule 3.3 stwierdza: „W przypadku stwierdzenia wycieku fluorowanych gazów cieplarnianych operatorzy zapewniają, aby urządzenie zostało naprawione bez zbędnej zwłoki.” W gestii prawodawstwa każdego z krajów leży określenie, co dla niego oznacza „bez zbędnej zwłoki”!